آیا دولت پس از تاکسی،به مترو و اتوبوس کلانشهرها هم توجه می کند؟
نويسنده: مدیر ، ۷ بهمن ۱۳۹۴ ، بدون دیدگاه

حمل و نقل عمومی شهرها،سرانجام از سایه سیاسی کاری و تصمیم های سلیقه ای بیرون آمد.

دولت در این راه برخلاف روند ۱۰سال اخیر، تصمیم گرفته تا حمل ونقل عمومی شهری را توسعه دهد تا به واسطه این اقدام، مسیر بهبود هوای کلانشهرهای کشور هموار شود.سخنگوی دولت دیروز در این باره بر به روز کردن ناوگان حمل ونقل عمومی کشور تأکید کرد و گفت: «دولت بر سر پیمانش با مردم است و با برطرف شدن محدودیت ها، گام به گام به سمت قول هایی که داده و اهداف توسعه ای حرکت خواهد کرد. در آینده شاهد نو شدن ناوگان هوایی، ریلی و وسایل نقلیه عمومی خواهیم بود.»

محمدباقر نوبخت ماه گذشته نیز اعلام کرده بود که «توجه ویژه به حمل ونقل عمومی در قالب برنامه ششم توسعه شکل گرفته تا مردم در شهرهای مختلف بتوانند از خدمات به بهترین شکل بهره مند شوند.» وی حتی ابراز امیدواری کرده بود که «با تسهیلاتی که توسط دولت ارائه می شود وضعیت بخش حمل ونقل عمومی بیش از پیش بهبود یابد.»

نوسازی تاکسی ها در گام نخست
نخستین گام دولت در مسیر به روز کردن ناوگان حمل ونقل عمومی کشور، وعده نوسازی تاکسی های فرسوده بود. در هفته هوای پاک اعلام شد که طرح نوسازی ناوگان تاکسیرانی و جایگزینی ۹۰هزار دستگاه تاکسی فرسوده با اعطای وام ۲۰میلیون تومانی از ۱۲بهمن آغاز می شود. این کار در اجرای تفاهم سازمان مدیریت و برنامه ریزی، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت کشور، سازمان حفاظت محیط زیست، پلیس راهبر، تاکسیرانی و ایران خودرو انجام می شود و بانک های پارسیان، ملت و تجارت همکاری می کنند تا ۹۰هزار تاکسی فرسوده در سراسر کشور جمع آوری و خودروهای جدید جایگزین آنها شود.

از این تعداد، حدود ۱۷هزار تاکسی نیز مربوط به تهران هستند که موجب بروز مشکلات متعدد برای شهر شده اند. بدین سبب طرح مذکور با هدف کاهش آلاینده ها در کلانشهرها و رضایتمندی صاحبان تاکسی و رفاه عمومی اجرا می شود و در گام نخست باید ۸۰۰۰دستگاه تاکسی جدید از اسفندماه تحویل رانندگان شود.

لزوم پرداخت سهم ۵۰درصدی مترو
از سال های ۸۶ تا ۹۴ حمل ونقل عمومی همواره با بی توجهی دولت در پرداخت بودجه و سهم های تعیین شده توسعه محور مواجه بود. تحریم دولتی و بی اعتنایی به مترو، اتوبوس و تاکسیرانی کلانشهرهای کشور موجب شده بود شهرداری های کشور به بزرگ ترین طلبکار دولت تبدیل شوند. در این راه عدم پرداخت سهم ۵۰درصدی دولت در ساخت مترو، عدم اختصاص کمک ۲میلیارد دلاری به متروی کلانشهرها، عدم اختصاص یارانه کامل حمل ونقل و عدم اختصاص کامل سهم شهرداری ها از جرایم رانندگی تنها بخش هایی از این تحریم بود.

تنها در بخش سهم ۵۰درصدی دولت مطابق ماده ۵قانون حمایت از سامانه های حمل ونقل ریلی شهری باید دست کم ۵۰درصد هزینه های متروی تهران را پرداخت می کرد. در سال گذشته شهرداری تهران ۱۱۰۰میلیارد تومان برای توسعه مترو پرداخت و دولت نیز باید همین میزان هزینه می کرد اما حدود ۱۰درصد این رقم یعنی ۱۰۹میلیارد تومان را به پایتخت پرداخت. با رویه جدید دولت در توجه به حمل ونقل عمومی این انتظار نزد افکار عمومی و شهروندان وجود دارد که بودجه های مترو سروقت و به طور کامل پرداخت شود.

هم اکنون این اراده در دولت شکل گرفته تا حمل ونقل عمومی را توسعه بدهد اما تاکسی ها تنها بخش اندکی از حمل ونقل عمومی را تشکیل می دهند و بار اصلی ترددهای درون شهری مربوط به مترو و اتوبوسرانی در گام نخست و مینی بوسرانی در گام دوم است.

در بخش اتوبوس و مینی بوس، طبق قانون مدیریت حمل ونقل و سوخت، دولت باید همه ساله هزار دستگاه اتوبوس جدید به تهران بدهد و شرایط نوسازی مینی بوس های فرسوده را نیز فراهم کند. تحریم های دولتی برای اتوبوس ها از سال۸۹ آغاز شده و هم اکنون تهران باید ۱۲هزار اتوبوس کارآمد و به روز داشته باشد اما شرایط اتوبوسرانی بسیار وخیم است.

هم اکنون ۳۵۰۰دستگاه از ۶۵۰۰ اتوبوس تهران فرسوده است و اتوبوس های جدید نیز بیشتر در ناوگان تندرو به کار گرفته شده اند. در عین حال ۲۹۰۰کیلومتر طول خطوط عادی اتوبوس تهران با اتوبوس های گازسوز و نه چندان مناسب پوشش داده می شوند و دولت باید توجه ویژه ای به این سامانه حمل ونقلی داشته باشد. بنابر این دولت باید در این راه ۷هزار اتوبوس جدید برای تهران درنظر بگیرد.

انتظار ۲۴هزار مینی بوس فرسوده
ضلع چهارم حمل ونقل عمومی نیز از فرسودگی رنج می برد. هزار مینی بوس فرسوده بالای ۲۵سال در تهران وجود دارد و تعداد مینی بوس های فرسوده کل کشور نیز از ۲۴هزار دستگاه فراتر نمی رود. این وسایل نقلیه در بسیاری از کلانشهرها به واسطه فرسودگی از چرخه استقبال عمومی خارج شده اند و جز آلایندگی و خطرات ناشی از تردد، لطفی برای مردم ندارند. برآورد قیمت ها نشان می دهد با حدود ۲٫۴هزار میلیارد تومان می توان همه این وسایل فرسوده را از سطح کشور حذف و مینی بوس های جدید جایگزین کرد.

بحران اتوبوسرانی کشور
هم اکنون فرسودگی در بسیاری از شهرهای کشور معضل اساسی اتوبوسرانی است. تا ۳سال برخی از این اتوبوس ها در کشور به طور کلی از رده خارج می شوند و نمی توانند به مردم خدمت رسانی کنند. این نابسامانی هم اکنون در کلانشهرهای تهران، کرج، اصفهان، مشهد، تبریز و شیراز به وضوح مشخص است و رفته رفته این وضع به سایر شهرهای کشور نیز سرایت خواهد کرد.





نشریات
فصلنامه فارسی علمی - پژوهشی مهندسی حمل و نقل
فصلنامه انگلیسی علمی - پژوهشی IJTE
فصلنامه انگلیسی علمی - پژوهشی IJARE
ماهنامه فنی مهندسی حمل و نقل توسعه
فصلنامه فنی مهندسی حمل و نقل محور توسعه
کتاب ها